Ir al contenido

Montevideu

Avissu
Esti endilgui ebi sel revissau por un corretol.


Montevideu
Entidad subnacional


Escudo


Ubicación de Montevideu
Coordenadas 34°54′21″S 56°11′29″O / -34.905916666667, -56.191311111111
Entidad Entidá territorial almenistrativa, Cidá con más dun millón d'abitantis, Capital nacional, Ciudad más grande y Ciudad principal
 • País Prantilla:Geodatos Uruguai
Superficii  
 • Total 730 km² Ver y modificar los datos en Wikidata
Altol  
 • Media 41 m s. n. m.
Puebración (2023)  
 • Total 1302954 hab.
 • Densidá 1784,87 hab/km²
Huso horario America/Montevideo
Código postal 11000–12000
Prefijo telefónico 2

Montevideu es la capital i mayol ciá del Uruguai. D'acuerdu col censu del 2011, la ciá mesmamenti dicha tien una puebración de 1.319.108 (acerca dun terciu dela puebración total del país)[1] nuna área de 530[2] quilómetrus quadraus. Montevideu s'assitúa nela costa sul del país, nela margiñ nordeste del Riu dela Prata.

La ciá hue hundá nel 1724 por un soldau español, Bruno Mauricio de Zabala, cunu movimientu estragégicu nel meyu ala desputa ispanu-portuguesa alreol dela región dela Bacia del Riu dela Prata. Ella tamién estuvu breviamenti embaju domiñu británicu nel 1807. Montevideu fue anfitriona de tólos juegus dela Copa del Mundu FIFA del 1930, la primel edición deste eventu esportivu. Montevideu es la sedi almenistrativa del Mercosul i dela ALADI, los prencipalis bloquis comercialis d'América Latina, pussición que empliçó cumpariçonis col palpel de Bruxelas n'Uropa.[3]

El relatóriu del 2017 dela consultoría Mercer alreol caliá de vía crassifica Montevideu en primel lugal n'América Latina,[4] pussición que la ciá mantiini dendi 2005.[5][6][7][8][9] Nel 2010, la capital uruguaya era la 19ª mayol econumía urbana del continenti i la 9ª mayol fonti de rendimientu entri las prencipalis ciais.[10] Nel 2018, tuvu un PIB de 45,8 mil millonis de dólaris, cunu rendimientu per cápita de 26.700 dólaris.

Nel 2016, fue crasificá cuma una ciá global beta, ochava n'América Latina i 78ª nel mundu pola Nuversidá de Loughborough.[11] Descrita cumu "un lugal vibrantu i ecléticu cuna rica vía coltural"[12] i "un prósperu centu tenológicu de coltura emprendeora",[8] Montevideu ocupa la 8ª pussición n'América Latina nel Endici MasterCard Global Destination Cities del 2013.[13] Nel 2014, tamién fue cunsierá la 5ª metrópoli más gay-friendly del mundu i la primel n'América Latina.[14] Es el centu de cumérciu i enseñu superiol del Uruguai, assina cumu el su prencipal puertu. La ciá es tamién el centu financieru i coltural duna área metropolitana mayol, cuna puebración de acerca de 2 millonis de pressonas.

Etimología

[adital | adital cóigu]

Dessistin pol lo menus dos velsionis al respetu dela orihin del nombri. La primel se baça nel diáriu de navegáncia dela espedición de Fernán de Magallanis (en español, Fernando de Magallanis), datau de jeneru del 1520. Essi ducumentu registrea la dessisténcia dun monti que s'assemellava cun sombreru, localizau ala derecha de quien naviga de esti pa oesti. A essi monti le fue dau el nombri de "Monte vi eu". Firmau pol Franciscu d'Albu, contramaestri dela espedición, essi es el más antiguu ducumentu en español que menta un nombri similal a "Montevideu". La otra velsión, inque nu tiini basi en ducumentus estóricus, es más destendía. Ella da cuenta de que, navegandu pol el Riu dela Prata de esti a oesti (d'El Océanu Atlánticu pal continenti), s'avistan el 6º monti nela región andi ogañu s'assitúa la capital uruguaya. D'ahi, el registru de "Monte VI de Esti a Oesti", que de holma abreviá se escribi "Monte VI-D-E-O".[15]

Montevideu nel final del sigru XVIII

.

Montevideu tuvu nacencia dun chiquinu puebrau d'índius tapes i emigrantis delas Canárias, assitiaus alreol dun huerti costruíu, nel 1723, pol ordin de Brunu Mauriciu de Zabala, gobernaol español de Güenus Airis, pa mantenel las tropas portuguesas de Manuel de Freitas dela Fonseca huera del Riu dela Prata.[16] Nel 1726, adquieri estatuu de ciá.[16]

Nel sigru XVIII, el crecimientu de Montevideu fue estimulau pola lidelá de cumérciu diretu colas ciais españolas, decrará pol Carlus III nel 1778.[16]

Amás d'essi, ella era el centu d'esportación delos produtus dela pecúaria del interiol dela província i haçía cámbeus comercialis con Güenus Airis. Fue a partil d'ella, inclusu que partun los navíus españolis pa destendal Güenus Airis, tomá polus británicus nel 1806 i grácias a essi fue tamién ocupá duranti sieti mesis.[16]

Sigrus XIX i XX

[adital | adital cóigu]
Montevideu nel 1865

. Endispués dela cunquista d'España pol Napoleón Bonaparte i la prisión del rei español, la hunta de gobielnu de Güenus Airis decrala l'endependéncia del Vici-reinau del Riu dela Prata, inque en Montevideu se holma una otra hunta favorabli ala cisión. La desputa entri las dambas dos ciais llevó a Montevideu a envial tropas d'España endispués i a sel retomá nel 23 de juñu del 1814.[16]

Cunquistá pol Purtugal nel 1817, se gorvió capital dela Província Ciesplatina del Réinu Uníu de Purtugal, Brasil i Algarvi nel 1821. Perteneció al Empériu del Brasil duranti el reinau de D. Pedru I, lleandu a arrecibil el títulu d'Ciá Emperial a través del albará del 15 d'abril del 1825,[17] inque logu cunquistó la su endependéncia nela llamá Guerra dela Ciesplatina, endi arrecibió el apuyu d'Argentina. Cola endependéncia (1828) passó a sel capital del Uruguai.

Endispués dela endependéncia, la ciá fue palcu de desputas políticas entrenas entri 1843 i 1851 nela llamá Guerra Grandi, nostanti a partil dela metá del sigru XIX, vei grandi urbaniçación, crecimientu de puebración i endustrial.[16] Montevideu arrecibió nel encetu del sigru XX un cuntinhenti d'emigrantis italianus i españolis i logu endispués, a partil dela décaa del 1930, de pressonas vinías del interiol del país atraías pol el crecimientu dela econumía.

Geografía

[adital | adital cóigu]
Imahin de satéliti dela ciá

.

Se localiça nela margiñ oriental (esti) del Riu dela Prata (Ríu dela Prata) con 67 quilómetrus de costa.[18] Las altituis son, en jeneru, bahas, cerca de 22 metrus.[16]

El climi de Montevideu es Climi subtrópical úmidu (Cfa d'acuerdu cola crasificación climática de Köppen-Geiger), colas quatru estacionis del añu bien definías. La temperatura meya anual es de 17 °C. El vranu es mornu, abahau i de cielu menus tapau; el invielnu es fríu i de cielu más tapau. Duranti tol añu el tiempu es con preçipitación. Al largu del añu, normalmenti, la temperatura mínima enos mesis más fríus es de 7 °C i la temperatura mássima enos mesis más calientis es de 28 °C i raramenti son inferiolis a 2 °C u superiolis a 33 °C.[18][19]

Duranti tol añu tempestás, acumpañás u nu de granizu, puedin algabal la ciá, siendu más comunis duranti las estacionis más calientis (primavea/vranu), pol cuenta del calol i l'alta umiá. Nel invielnu, la encusrión más freqüenti de frentis frías gorvi días de cielu tapau i ventosus más comunis; nostanti, ellas son acumpañás de massas d'airi polar que ehan el tiempu secu duranti angunus días i, dependiendu dela entensiá, trassin temperaturas cercanus u embaju de 0 °C. La nievi nela región de Montevideu es un fenómenu raru, nostanti, helás gastan ocurril duranti las estacionis más frías (outoñu/invielnu). D'acuerdu colos datus meteurulóhicus, cogiús entri 1901 i 1994, la menus temperatura registrá fue de -5,6 °C, mentris que la más elevá fue de 42,8 °C.

Demografía

[adital | adital cóigu]
Panorama del centu dela ciá

.

Nel 1860, Montevideu teníi 57.913 abitantis, encruyendu pressonas d'orihin africana que huerun traías cumu escravas i rucharun la su lidelá nel meyu del sigru. Nel 1880, la puebración quatripricó, prencipalmenti debíu ala grandi emiçración uropea. Nel 1908, la su puebración creció maciçamenti pa 309.331 abitantis.[20] Nel escusu del sigru XX, la ciá acontinuó a arrecibil un grandi númeru d'emigrantis uropeus, espeçialmenti españolis i italianus, seguius pol francesis, alemanis u olandesis, ingresis u irlandesis, pulanis, griegus, úngarus, russus, croatas, libanesis, armenius i judíus de varias orihenis.[21] La úrtima onda d'emigrantis tuvu lugal entri 1945 i 1955.[15][22]

D'acuerdu col levantamientu del censu reaçau entri el 15 de juñu i el 31 de júliu del 2004, Montevideu teníi una puebración de 1.325.968 pressonas, en cumpariçón cola puebración total d'El Uruguai de 3.241.003. La puebración femenina era de 707.697 (53,4%) mentris que la puebración masculina era responsabli pol 618.271 (46,6%). La puebración teníi amençau dendi el censu anteriol reaçau nel 1996, cuna tassa de crecimientu anual meya de -1,5 pol mil. El amençu cuntinuu fue documentau dendi el períudu de censu de 1975-1985, que amostró una tassa de -5,6 pol mil. La amençón es debía en grandi parti alas tassas menus fertilidá, parcialmenti cumpensás pola mortalidá i, en menúal grau, pola migración. La tassa de nacéncia amençó 19% dendi 1996 (17 pol mil) pa 2004 (13,8 pol mil). Dela mesma holma, la tassa de hecundiá total (TFT) amençó de 2,24 nel 1996 pa 1,79 nel 2004. Nostanti, la mortalidá acontinuó a caél cola esperáncia de vía al nacer pa dambos dos sexus aumentandu en 1,73 añus.[23]

Religión

[adital | adital cóigu]
Catedral Metrupulitana de Montevideu

La ilesia i el Estau están oficialmenti separtaus dendi 1916 nel Uruguai. La religión con más seguioris en Montevideu es el catulicismu rumanu i á síu assin dendi la hundación dela ciá. L'Arquiçiócesis Catúlica Rumana de Montevideu fue criá cumu Vicariatu Apostólicu de Montevideu nel 1830. El vicariatu fue promuyíu ala Diócesis de Montevideu nel 13 de júliu del 1878.[24]

Montevideu es la única arquiçiócesis del Uruguai i, cumu el su Ordináriu, el arcebispu es tamién primaz dela Ilesia Catúlica nel Uruguai. La ilesia mairi dela arquiçiócesis i sedi del su arcebispu es la Catedral dela Immaculá Cunçeción i San Felipi i Santiagu. El arcebispu de Montevideu es Daniel Sturla Berhouet, dendi la su nuombración nel 11 de hebreru del 2014.[25]

Otras relihionis en Montevideu son el prutestantismu, la umbanda i el judaismu. Dessistin tamién abondu pressonas que se definin cumu ateas i agnósticas, mentris que otras professan "crael en Dios, inque sin relihión".[26]

La Catreal Metropolitana de Montevideu es la prencipal ilesia católica rumana de Montevideu. S'assitúa nela Ciá Vieja, endirectamenti a tol el Praça dela Cunstistución del Cabildru. Nel 1740, una ilesia de ladrillus fue costruía nel lugal. Nel 1790, fue criá la hundación ala estutura nuveucrássica atual. La ilesia fue cunsagrá nel 1804.[27]

Goviernu i política

[adital | adital cóigu]
Sedi dela Intendencia del Departamentu de Montevidéu

La capital Montevidéu está devidía en 8 municipius, designaus d'A a G, ca unu presidiu pun alcaldi eligíu polus ciudadanus encritus nel referíu municipiu. Esta devisión - d'acuerdu cola Intendencia del Departamentu de Montevidéu - "tien pol pesqui de promovel la descentraliçación pulítica i almenistrativa nel departamentu de Montevidéu, col pesqui d'aprofundal la participación democrática delos ciudadanus ena gestión del gobielnu". Los 18 consejus de vezinança dessistentis dendi 1993 agrupan las vezinanças comu un órganu de consulta i debati de propuestus dela vezinança.[28]

La Intendencia del Departamentu de Montevidéu ehelci várias huncionis, encruyendu mantenel la comunicación col púbricu, promovel la coltura, organiçal la sociedá, cuidal del méiu ambienti i regulal el tránsitu. La su sedi es ena Avenida 18 de Huliu, nel ária central del departamentu.[29]

El Palramentu del Departamentu de Montevidéu, compuestu pol 31 biembrus eligíus i nu eligíus, es responsabli de cosas comu la libertá delos ciudadanus, la reglamentación d'atividáis colturalis, la nombramientu de callis i lugalis púbricus i la colocación de monumentus; tamién respundi a propuestus del Intendenti en várias cercunstáncias.[30]

Ciais-ermanas

[adital | adital cóigu]

Montevidéu tien las siguientis ciais-ermanas:

Prantilla:Colbegin

Prantilla:Flagicon Arica, Chili[31]

Prantilla:Flagicon Barcelona, España[32]

Prantilla:Flagicon Berissu, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon Bluefields, Nicarágua[33]

Prantilla:Flagicon Brasilia, Brasil[33]

Prantilla:FlagiconBuenos Airis, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon Cali, Colómbia[33]

Prantilla:Flagicon Ceuta, España[33]

Prantilla:Flagicon Cochabamba, Bolívia[33]

Prantilla:Flagicon Córdoba, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon Coroicu, Bolívia[33]

Prantilla:Flagicon Cumaná, Veneçuela[33]

Prantilla:Flagicon Curitiba, Brasil[34]

Prantilla:Flagicon Dávau, Filipinas[33]

Prantilla:Flagicon El Aaiun, Repúbrica Saaraui[33]

Prantilla:Flagicon Esmeraldas, Equadol[33]

Prantilla:Flagicon Hurlingham, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon La Prata, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon Libertadol, Veneçuela[33]

Prantilla:Flagicon Mar dela Prata, Argentina[33]

Prantilla:Flagicon Marsicu Nuevu, Itália[33]

Prantilla:Flagicon Melilla, España[35]

Prantilla:Flagicon Mississauga, Canadá[33]

Prantilla:Flagicon Montevidéu, Estaus Uníus

Prantilla:Flagicon París, Fráncia[36]

Prantilla:Flagicon Port-au-Prince, Haití[33]

Prantilla:Flagicon Qingdao, China[37]

Prantilla:Flagicon Québec, CanadáPrantilla:Carea de huentis

Prantilla:Flagicon Rosariu, Argentina[33][38]

Prantilla:Flagicon San Petesburgu, Rússia[39]

Prantilla:Flagicon Santa Crus, Bolívia[33]

Prantilla:Flagicon San Paulu, Brasil[40][41]

Prantilla:Flagicon Satriano de Lucania, Itália[33]

Prantilla:Flagicon Shenzhen, China[42][43][44]

Prantilla:Flagicon Talamanca, Costa Rica[33]

Prantilla:Flagicon Tambu de Mora, Perú[33]

Prantilla:Flagicon Tianjin, China[45]

Prantilla:Flagicon Titu, Itália[33]

Prantilla:Flagicon Tumacu, Colómbia[33]

Prantilla:Flagicon Ulsan, Corea del Sul[46]

Prantilla:Flagicon Wrocław, Poloña[33]

Prantilla:Flagicon Wuhu, China[33]

Prantilla:Colend

Subdevisionis

[adital | adital cóigu]

Ciá Vieja Centru Barriu Sul Aguá Villa Muñu Cordón Palermu Parqui Rodó Tris Crúcis La Comercial Larrañaga La Branqueá Parqui Batlli Pocitus Punta Carretas Unión Buceu Malvín Malvín Norti Parqui Guaraní

  1. Punta Gorda
  2. Carrascu
  3. Carrascu Norti
  4. Bañaus de Carrascu
  5. Frol de Maroñas
  6. Maroñas
  7. Villa Española
  8. Ituzaingó
  9. Péreç Castellanus
  10. Mercau Moelu
  11. Braçu Oriental
  12. Jacintu Vera
  13. Redutu
  14. Capurru
  15. Prau
  16. Atahualpa
  17. Peñarol
  18. Belvederi
  19. La Teja
  20. Tris Ombúis
  1. Cerru
  2. Casabó
  3. Pasu dela Arena
  4. Nuevu París
  5. Conciliación
  6. Sayagu
  7. Piedras Brancas
  8. Colón Centru i Noroesti
  9. Lecica
  10. Colón Sudesti
  11. Manga
  12. Casavalli
  13. Cerritu
  14. Las Acacias
  15. Hardinis del Hipódromu
  16. Lavalleja
  17. Punta de Rielis
  18. Villa Garzía

Economia

[adital | adital cóigu]
World Trade Center de Montevidéu
Torri delas Telecomunicacionis, sedi dela ANTEL.

Comu capital del Uruguai, Montevidéu es el centru económicu i pulíticu del país. La mayoría delas mayolis i mas ricus impresas uruguayas tien la su sedi ena ciá. Dendi la décaa de 1990, la ciá pasó pun ligeru desenvolvimientu económicu i moerniçación, encruyendu dambos dos delos eificius mas emportantis del Uruguai - el World Trade Center Montevidéu (1998)[47] i la Torri delas Telecomunicacionis (2000), la sedi dela impresa estatal de telecomunicacionis ANTEL, aumentandu la integración dela ciá nel mercau global.[48]

El Puertu de Montevidéu, ena parti norti dela Ciá Vieja, es unu delos prencipalis puertus d'América del Sul i desempeñu un papel abondu emportanti ena economia dela ciá.[49][50] El puertu fue creciendu lijeru i consistienti a una tasa anual média del 14% ebi a un aumentu nel comerciu esterior. La ciá arició un empréstimu de 20 millonis de dólaris del Bancu Entramericanu de Desenvolvimientu pa moerniçal el puertu, aumental el su tamañu i albeliá i hazel posibri menoris costis de trasporti marítimu i fluviali.[51]

Tradicionalmenti, el setol bancáriu á síu unu delos setoris d'esportación de servicius mas huerçis nel Uruguai: el país ya fue anombrau comu "Suiza d'América".[52] El mayol bancu del Uruguai es el Bancu Repúbrica (BROU), con sedi en Montevidéu.[53] Ábati 20 bancus privaus, la mayoría dellus filialis de bancus enternacionalis, operan nel país (Banco Santander, ABN AMRO, Citibank, entri otrus). Á tamién una enfiniá de corretoras i agencias de servicius financierus, entri ellas la Ficus Capital, la Galfin Sociedad de Bolsa, la Uropa Sociedad de Bolsa, la Daríu Cukier, la GBU, la Hordeñana & Asociáus Sociedad de Bolsa, etc..Prantilla:Carea de huentis

Praça Endependencia, ena Ciá Vieja.

El turismu es responsabli pol güen parti dela economia del Uruguai. El turismu en Montevidéu está centráu nel ária dela Ciá Vieja, qu'encrui los eificius mas antigus dela ciá, varius museus, galerías d'arti i discotecas, siendu la Calli Sarandí i el Mercau del Puertu los lugalis mas frecuentaus dela región.[54]

Ena periferia dela Ciá Vieja, la Praça Endependencia está rodeá pol abondus puntus turísticus, encruyendu el Teatru Solís i el Paláciu Sarvu; la praça tamién conhórma un estremu dela Avenida 18 de Huliu, el destinu turísticu mas emportanti dela ciá hueraparti dela Ciá Vieja. Amás de sel una calli comercial, la avenida es conocía polos sus eificius art deco,[55] tris emportantis praças púbricas, el Muséu Gauchu, el Paláciu Municipal i abondus otrus puntus turísticus. La avenida lleva al Obeliscu de Montevidéu; hueraparti d'essu se topa el Parqui Batlli, qu'untu col Parqui Prau es otru emportanti destinu turísticu.[56]

A largu dela costa, la Hortaleça del Cerru, la Rambla (la avenida costera), 13 quilómetrus de playajs arenosas i Punta Gorda atrain abondus turísticus, assin comu los barrius Barriu Sul i Palermu.[57]

Prantilla:Panorama

Enfrastrutura

[adital | adital cóigu]

Trasportis

[adital | adital cóigu]
Estación Central General Artigas.
Aerupuertu Entelnacional de Carrascu.
Puertu de Montevidéu.

La Direción Nacional de Trasporti (DNT), parti del Ministériu delos Trasportis i Obras Púbricas, es responsabli pola organiçación i desenvolvimientu dela enfrastrutura de trasporti de Montevidéu. Una redi de servicius d'autobúsis cubri toa la ciá. Una estación d'autobúsis enternacional, el Terminal Rodoviáriu Tris Crúcis, está localiçá nel andal inferiol del Centru Comercial Tris Crúcis, al lau dela Artigas Boulevard.[58][59][60]

Esti terminal, untu col Terminal Rodoviáriu Baltazar Brum (u Terminal Ríu Brancu) pol Puertu de Montevidéu, atendi alas liñas d'autobúsis de larga distancia i entrimunicipalis qu'aconetan destinus endrentu del Uruguai. La Alministración de Carricochis del Estau (AFE) opera tris liñas carricocheras urbanas, a sabel, la Empalmi Olmus, San Hosé i Frorida. Dessas liñas operan enas prencipalis árias suburbanas de Canelonis, San Hosé i Frorida. Endrentu delos límitis dela ciá de Montevidéu, los trenis localis aparan enas estacionis Lorentu Carnelli, Yatai (Step Mill), Sayagu, Columbis (liña pa San Hosé i Frorida), Peñarol i Manga (liña Empalmi Olmus). La estórica Estación Central General Artigas del sigru XIX, localiçá nel barriu d'Aguá, a seis quadras del distritu central de negocius, fue empendolá en 1º de marçu de 2003 i acontina cerrá.[61][62] Una nueva estación, a 500 metrus al norti dela antiga i parti del compreju moernu dela Torri delas Telecomunicacionis, assumió el tráhicu carricocheru.[63]

El Aerupuertu Entelnacional de Carrascu servi a Montevidéu i se topa a 19 km del centru dela ciá. Várias compañias aéreas enternacionalis operan allí. El aerupuertu atendi mas d'1,5 millón de passagerus pol añu.[64][65] El Aerupuertu Entelnacional Ángel S. Adami es un aerupuertu privau operau pol chiqueninas impresas de tassi aereu.[66]

La cantiá média de tiempu qu'las pressonas gastan col trasporti púbricu en Montevidéu, pol sabulinu, d'iá i güerta del trebaju, en un día de semana es de 65 min. El 14% delos passagerus del trasporti púbricu viajan pol mas de 2 oras tolos días. La média de tiempu qu'las pressonas asperan nuna parada u estación pal trasporti púbricu es de 14 min, mentris qu'el 18% delos passagerus asperan pol mas de 20 minutus en média tolos días. La distancia média qu'las pressonas generalmenti andan nuna única viaji col trasporti púbricu es de 5,2 km, mentris qu'el 6% viajan pol mas de 12 km nuna única direción.[67]

El puertu dela bahía de Montevidéu es una delas razónis polas cualis la ciá fue hundá. É dá proteción natural alos navíus, inque dambos dos mollas agora protejan entavía mas la entrá del puertu delas olás.[68] Esti puertu natural es competitivu col otru grandi puertu del ríu dela Prata, en Buenos Airis.[69] La prossimiá del puertu contribuyó pala anstalación de várias endústrias nel ária alreol dela bahía, particularmenti impresas d'emportación/esportación i otrus negocius relacionaus ala ativiá puertuaria i navali. La densiá del desenvolvimientu endustrial nel ária al reol del puertu mantuvu la su populariá comu ária residencials relativamenti baxa, a pesal dela su centraliá. Los prencipalis probremas ambientalis son la sedimentación suacuática i la contamiçación del airi i dela áugua. Tolos añus, chegan mas de cien crucerus, lleandu turísticus a Montevidéu pol méiu de paseus púbricus u privaus.[70]

Teatru Solís.

Montevidéu tien un patrimoñu arquiteutónicu abondu ricu i un númiru apampananti d'escrevioris, artistas i múzicus. El tangu uruguayu es una horma única de dança qu'esmiençó nelos barrius de Montevidéu al cabu del sigru XIX. Tangu, candombi i murga son los tris prencipalis estilús de múzica dela ciá. La ciá es tamién el centru del cini del Uruguai, qu'encrui filis comercialis, decumentalis i esperimentalis. Á dambas dos impresas de cini qu'operan sieti cinis,[71][72] al reol de dieç endependientis i cuatru cinis d'arti ena ciá.[73] El teatru uruguayu es almiraU endrentu i hueraparti delas rayus del país. El Teatru Solís es el teatru mas proeminenti del Uruguai i el mas antiguu d'América del Sul.[74]

Angunas delas Nuversidáis presentis en Montevidéu se remontan al sigru XIX, comu la Nuversidá dela Repúbrica, de 1849, i la Nuversidá del Trebaju del Uruguai, de 1878. Se topan entavía ena ciá antiguus teatrus, comu la Casa de Comedias de 1795, el Teatru Solís de 1856, museus comu el Muséu Estóricu Nacional, el Muséu Nacional d'Estoria Natural i el de Bellas Artis, i bibriotecas, comu la Bibrioteca Nacional del Uruguai.[16]

Deportis

[adital | adital cóigu]
Estádiu Centenariu.

Siendu el húbol el deporti preheríu delos uruguayus, Montevidéu fue sedi dela primel Copa del Mundu de Húbol hecha pola FIFA, en 1930.Prantilla:Carea de huentis

Jizu sedi ala final dela Copa Libertadoris d' América de 2021 entri Prantilla:Húbol Palmeiras i Prantilla:Húbol Flamengu, ena qual l'alviverdi fue campeón.[75]

Los sus clubis de húbol tradicionais son el Peñarol, andi atuarun Ghiggia, Pedru Rocha, Elias Figueroa, i el Nacional, andi atuarun Ancheta, Manga, Hugu de León. Dambus dos clubis tienin consechimientus sul-americanus (Copa Libertadoris d' América) i mundialis (Mundial Entri Clubis). Ligeramenti, el Defensol i el Danubiu án destacau nel escenáriu nacional.Prantilla:Carea de huentis

Dessistin tamién equipus de críquet i polu, destacás nel ámbitu sul-americanu. El turfi es tradicional i el Hipódromu de Maroñas, en Frol de Maroñas, es abondu frecuentau.Prantilla:Carea de huentis

Prantilla:Huentis

Atijus p'ahuera

[adital | adital cóigu]
  • En Commons ai conteníu multimedia sobre Montevideu.

Prantilla:Wikivoyage

Páhina oficial

La Nación Chili: Montevidéu tien la mejol caliá de vía en América Latina

Prantilla:GMaps - Mapa detallau dela ciá.

Referencias

[adital | adital cóigu]
  1. Censos 2011 Montevideu
  2. Error en la cita: Etiqueta <ref> no válida; no se ha definido el contenido de las referencias llamadas área_total_km2
  3. Google Earth Montevideu Map
  4. 2017 Quality of Living Survey
  5. Quality of Living Worldwide City Rankings Survey
  6. Archived copy
  7. Montevideu: mejol ciá pa vivil nela región
  8. 8,0 8,1 The 8 Smartest Cities In Latin America
  9. 2014 QUALITY OF LIVING WORLDWIDE CITY RANKINGS – MERCER SURVEY
  10. Global cities of the future
  11. The World According to GaWC 2016
  12. Montevideu travel
  13. MasterCard Global Destination Cities Index
  14. The most gay-friendly places on the planet
  15. 15,0 15,1 Reseña estórica i datus varius
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 16,7 Montevideu en Grandi Enciçlopédia Barsa. vol. 10. 3ª ed. São Paulo: Barsa Planeta Entrenacional, 2004. pp.147-148 ISBN 85-7518-169-6
  17. Institutu Estóricu de Petrópolis - Angunus Equívucus Relacionaus ala Estoria Petrupulitana - Acessau nel 01/08/07.
  18. 18,0 18,1 Presidéncia dela Repúbrica. Noticias:Tassa de desempleu se assitió nel 6,1 %. Acessau nel 1 de Juñu del 2014
  19. Climi, cundicionis meteurulóhicas i temperatura meya pol mes de Montevideu (Uruguai) - Weather Spark
  20. Datus nel cuerpu de tol artículu
  21. Emiçración en Uruguai
  22. El orihin del nombri Montevideu
  23. Census Phase I, 2004
  24. Archdiocese of Montevideu
  25. Archbishop Daniel Sturla, SDB
  26. Extended National Household Survey, 2006: Relihión
  27. Montevideu Travel Guidi
  28. Citar periódico |url=https://revistas.flacsoandes.edu.ec/iconos/article/view/1213 |titulo=“Corriendo de atrás”. Análisis de los concejos vecinales de Montevideo |data=2014-02-25 |acessodata=2021-07-30 |jornal=Íconos - Revista de Ciencias Sociales |número=48 |ultimo=Ferla |primeiro=Paula |ultimo2=Marzuca |primeiro2=Alejandra |paginas=121–137 |lingua=es |doi=10.17141/iconos.48.2014.1213 |issn=1390-8065 |ultimo3=Serdüit |primeiro3=Uwe |ultimo4=Welp |primeiro4=Yanina
  29. Trámites y servicios|Intendencia de Montevideo. Montevideo.gub.uy. Acessau en 20 de noviembri de 2010.
  30. El Parlamento de Montevideo
  31. citar web |url=http://www.montevideo.gub.uy/sites/default/files/documentos-rrii/Arica.pdf |título=Proyecto de Acta de Hermanamiento entre las ciudades de Arica y Montevideo |língua=es |acessodata=24 de huliu de 2013 |autor=Intendencia Municipal de Montevideo |datali=Heneru de 2018
  32. citar web|url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html%7Ctítulo=Barcelona internacional – Ciutats agermanades|publicado=2006–2009 Ajuntament de Barcelona|língua=es|acessodata=13 de huliu de 2009|urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20090805171253/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html%7Carquivodata=5 de abostu de 2009|df=dmy-all
  33. 33,00 33,01 33,02 33,03 33,04 33,05 33,06 33,07 33,08 33,09 33,10 33,11 33,12 33,13 33,14 33,15 33,16 33,17 33,18 33,19 33,20 33,21 33,22 33,23 33,24 33,25 33,26 33,27 33,28 33,29 citar web|url=http://www.montevideo.gub.uy/institucional/relaciones-internacionales/integracion-regional |publicado=Intendencia Municipal de Montevideo |título=Relaciones internacionales |acessodata=12 de diciembri de 2011 |língua=es |urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20111108082107/http://www.montevideo.gub.uy/institucional/relaciones-internacionales/integracion-regional |arquivodata=8 de noviembri de 2011
  34. Lei Municipal de Curitiba 7438 de 1990 WikiSource (en purtugués)
  35. citar web |url=http://www.infomelilla.com/noticias/index.php?accion=1&id=7899 |título=Melilla se hermana con Montevideo |acessodata=17 de noviembri de 2009 |publicado=infomelilla.com |língua=español |obra=Noticia de InfoMelilla |arquivourl=https://web.archive.org/web/20081226134115/http://www.infomelilla.com/noticias/index.php?accion=1&id=7899 |arquivodata=2008-12-26 |urlmorta=yes
  36. citar web |url = http://www.montevideo.gub.uy/noticias/montevideo-y-paris-firman-acuerdo-de-hermanamiento |título = Montevideo y París firman acuerdo de hermanamiento |acessodata = 10 de heneru de 2014 |autor = Intendencia Municipal de Montevideo |arquivourl = https://web.archive.org/web/20140111003043/http://www.montevideo.gub.uy/noticias/montevideo-y-paris-firman-acuerdo-de-hermanamiento# |arquivodata = 11 de heneru de 2014 |urlmorta = yes
  37. People's Daily Online – Montevideo, Chinese Qingdao become sister cities
  38. citar web|url=https://web.archive.org/web/20150319103223/http://www.rosario.gov.ar/mr/mri/www/city-city-program/town-twinning-agreements |título=Town Twinning Agreements |publicado=Municipalidad de Rosario - Buenos Aires 711 |acessodata=2014-10-14
  39. citar web |url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities |título=St. Petersburg in figures > International and Interregional Ties |publicado=Eng.gov.spb.ru |acessodata=30 de abril de 2010 |arquivourl=https://archive.is/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities |arquivodata=2009-02-24 |urlmorta=yes
  40. citar web|url=http://www3.prefeitura.sp.gov.br/cadlem/secretarias/negocios_juridicos/cadlem/integra.asp?alt=11072007L%20144710000%7Ctítulo= Pesquisa de Legislação Municipal – No 14471|acessodata=2013-08-23|obra=Prefeitura da Cidade de São Paulo [Municipality of the City of São Paulo]|títulotrad=Research Municipal Legislation – No 14471|arquivourl=https://web.archive.org/web/20111018123138/http://www3.prefeitura.sp.gov.br/cadlem/secretarias/negocios_juridicos/cadlem/integra.asp?alt=11072007L%20144710000%7Carquivodata= 2011-10-18
  41. Lei Municipal de São Paulo 14471 de 2007 WikiSource (en purtugués)
  42. 友好城市(Friendly cities). 2008-03-22.
  43. 国际友好城市一览表(International Friendship Cities List). 2011-01-20.
  44. 友好交流(Friendly exchanges). 2011-09-13.
  45. El alcalde de Montevideo regala la "llave de la ciudad" al Presidente Jiang Zemin
  46. Citar web |url=http://www.montevideo.gub.uy/noticias/hermanamiento-con-ulsan# |titulo=Hermanamiento con Ulsan |acessodata=3 de mayu de 2018 |arquivourl=https://web.archive.org/web/20131029212033/http://www.montevideo.gub.uy/noticias/hermanamiento-con-ulsan# |arquivodata=29 de outubri de 2013
  47. citar web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?cityID=1040%7Ctítulo=Montevideo%7Cpublicado=Skyscraper Page|acessodata=19 de noviembri de 2010
  48. citar web|url=http://www.antel.com.uy/ANTEL/Institucional/complejo-torre/%7Ctítulo=Complejo Torre|publicado=ANTEL|acessodata=20 de noviembri de 2010|arquivourl=https://web.archive.org/web/20101127051245/http://www.antel.com.uy/ANTEL/Institucional/complejo-torre#%7Carquivodata=27 de noviembri de 2010|urlmorta=yes
  49. citar web|url=http://www.worldportsource.com/ports/URY_Puerto_de_Montevideo_112.php%7Ctítulo=Puertos de Montevideo|publicado=World Port Source |acessodata=20 de noviembri de 2010
  50. citar web|url=http://www.anp.com.uy/montevideo/default.asp%7Ctítulo=Puertos Comerciales del Uruguay – Montevideo|publicado=Administracion Nacional de Puertos|acessodata=20 de noviembri de 2010|urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20101221033000/http://www.anp.com.uy/montevideo/default.asp%7Carquivodata=21 de diciembri de 2010|df=dmy-all
  51. citar web|url=http://www.iadb.org/news-releases/2009-12/english/uruguay-gets-idb-financing-to-modernize-port-of-montevideo-6045.html%7Ctítulo=Uruguay grts IDB financing to modernize the port of Montevideo|publicado=Bancu Entramericanu de Desenvolvimientu|acessodata=19 de noviembri de 2010|arquivourl=https://archive.is/20130112215445/http://www.iadb.org/news-releases/2009-12/english/uruguay-gets-idb-financing-to-modernize-port-of-montevideo-6045.html#%7Carquivodata=12 de heneru de 2013|urlmorta=yes
  52. citar web|url=http://www.leeabbamonte.com/south-america/uruguay-is-worth-a-visit.html |título=Uruguay is Worth a Visit |publicado=BootsnAll Travel Network |acessodata=20 de noviembri de 2010
  53. citar web|url=http://www.bancorepublica.com.uy/web/guest/institucional/sitemap |título=BROU sitemap |publicado=BROU |acessodata=20 de noviembri de 2010
  54. citar web |url=http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/la-nueva-ciudad-vieja |título=La nueva Ciudad Vieja |publicado=Intendencia de Montevideo |acessodata=26 de noviembri de 2010 |arquivourl=https://web.archive.org/web/20110426044401/http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/la-nueva-ciudad-vieja# |arquivodata=26 de abril de 2011 |urlmorta=yes
  55. citar web|url=http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/art-deco |título=Art déco |publicado=Intendencia de Montevideo |acessodata=26 de noviembri de 2010 |urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20111019063207/http://montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/art-deco |arquivodata=19 de outubri de 2011 |df=dmy-all
  56. citar web|url=http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/el-prado |título=El Prado |publicado=Intendencia de Montevideo |acessodata=26 de noviembri de 2010 |urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20140910200143/http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/el-prado |arquivodata=10 de setiembri de 2014 |df=dmy-all
  57. citar web|url=http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/barrios-sur-y-palermo |título=Barrios Sur y Palermo |publicado=Intendencia de Montevideo |acessodata=26 de noviembri de 2010 |urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20110727161551/http://www.montevideo.gub.uy/ciudad/paseos/circuitos-turisticos/barrios-sur-y-palermo |arquivodata=27 de huliu de 2011 |df=dmy-all
  58. Citar web |url=https://www.trescruces.com.uy/ |titulo=Tres Cruces Shopping |acessodata=2021-07-30 |lingua=es
  59. Citar web |url=https://www.afe.com.uy/ |titulo=Inicio |acessodata=2021-07-30 |website=A.F.E. |lingua=es
  60. Citar web|ultimo=©Urubus.com.uy|url=https://www.urubus.com.uy/%7Ctitulo=URUBUS | Os seus bilhetes online|acessodata=2023-01-18|website=www.urubus.com.uy|lingua=pt
  61. citar web |url=http://www.observa.com.uy/osecciones/ociudadano/calientenota.aspx?id=63259 |título=Observa Ciudadano :: Montevideo – Uruguay :: |publicado=Observa.com.uy |acessodata=16 de setiembri de 2011 |arquivourl=https://web.archive.org/web/20110928015022/http://www.observa.com.uy/osecciones/ociudadano/calientenota.aspx?id=63259# |arquivodata=28 de setiembri de 2011 |urlmorta=yes
  62. citar web|url=http://www.sociedaduruguaya.org/2009/02/consultor-ferroviario-europeo-visitara-la-estacion-central-general-artigas.html |título=Consultor ferroviario europeo visitará la Estación Central General Artigas |publicado=Sociedad Uruguaya |acessodata=16 de setiembri de 2011
  63. citar web|url=http://lfu1.tripod.com/index-8.html |título=Passenger Group defending Montevideo Central Station |publicado=Lfu1.tripod.com |acessodata=16 de setiembri de 2011
  64. citar libro|último = Blore|primero = Shawn |autor2 =Shane Christensen |autor3 =Alexandra de Vries |autor4 =Eliot Greenspan |autor5 =Haas Mroue |autor6 =Neil E. Schlecht |autor7 =Kristina Schreck |título= Frommer's South America|páginas=672–673|publicado= John Wiley and Sons|año=2004|isbn= 978-0-7645-5625-8
  65. Carrasco International Airport
  66. Citar web | url = http://www.dinacia.gub.uy/comp_Taxis_aereos.asp | título = Compañías de Taxi Aéreo | autor = Dirección Nacional de Aviación Civil e Infraestructura Aeronaútica (DINACIA) | língua = espanhol |acessodata = 3 de mayu de 2018 | arquivourl = https://web.archive.org/web/20100418060409/http://www.dinacia.gub.uy/comp_Taxis_aereos.asp# | arquivodata = 18 de abril de 2010 | urlmorta = yes
  67. citar web|título=Montevideo Public Transportation Statistics|publicado= Global Public Transit Index by Moovit|url=https://moovitapp.com/insights/en/Moovit_Insights_Public_Transit_Index_Uruguay_Montevideo-1672%7Cacessodata=19 de húniu de 2017
  68. citar web|url= http://www.anp.com.uy/montevideo/infraestructura/mvd_infraestructura.asp |publicado=Puerto de Montevideo |acessodata=17 de noviembri de 2009 |língua=es |título=Infraestructura Física – Proyecto Nueva Terminal de Contenedores del Puerto de Montevideo. |urlmorta= sim|arquivourl=https://web.archive.org/web/20091216022436/http://www.anp.com.uy/montevideo/infraestructura/mvd_infraestructura.asp |arquivodata=16 de diciembri de 2009 |df=dmy-all
  69. citar web|url= http://elgatea.free.fr/mesdocuments/Bahia-alta-resolucion.pdf%7Ctítulo= La Bahía de Montevideo: 150 años de modificación de un paisaje costero y subacuático|acessodata= 15 de huliu de 2008|autor = Pierre Gautreau|formato= PDF|língua= español|obra= Véase página 3 del archivo|urlmorta= sim|arquivourl= https://web.archive.org/web/20160112152235/http://elgatea.free.fr/mesdocuments/Bahia-alta-resolucion.pdf%7Carquivodata= 12 de heneru de 2016|df= dmy-all
  70. citar web |url = http://www.indooruruguay.com/en/tour/private-cruise-tours-montevideo-punta-del-este |título = Cruise tours at Montevideo |acessodata = 3 de mayu de 2018 |arquivourl = https://web.archive.org/web/20130524185751/http://www.indooruruguay.com/en/tour/private-cruise-tours-montevideo-punta-del-este# |arquivodata = 24 de mayu de 2013 |urlmorta = yes
  71. citar web |url=http://www.moviecenter.com.uy/home/ |título=Movie Center |publicado=Movie Center |acessodata=16 de setiembri de 2011 |arquivourl=https://web.archive.org/web/20110923143752/http://www.moviecenter.com.uy/home/# |arquivodata=23 de setiembri de 2011 |urlmorta=yes
  72. citar web|url=http://www.grupocine.com.uy/ |título=MVD CMS 5.1.2 |publicado=Grupocine |acessodata=16 de setiembri de 2011
  73. citar web|url=http://www.cinemateca.org.uy/ |título=Cinemateca Uruguaya |publicado=Cinemateca.org.uy |acessodata=16 de setiembri de 2011
  74. citar libro|url=https://books.google.com/?id=lXag39roRosC&pg=PA496&dq=Solis+Theatre+oldest#v=onepage&q&f=false%7Cautor =Salgado, Susana|título=The Teatro Solís: 150 years of opera, concert, and ballet in Montevideo|publicado=Wesleyan University Press|isbn=0-8195-6594-6|año=2003
  75. citar web|url=https://www.lance.com.br/libertadores/conmebol-define-montevideu-como-sede-final-sul-americana-2021.html%7Ctítulo=Conmebol define Montevidéu como sede da final da Libertadores e da Sul-Americana de 2021|autor=|data=13 de mayu de 2021|publicado=Lance|acessodata=13 de mayu de 2021|arquivourl=|arquivodata=|urlmorta=