Ir al contenido

Salé

Salé
Entidad subnacional


Bandera

Coordenadas 34°03′00″N 6°49′00″O / 34.05, -6.816667
Entidad Gran cidá y Municipio de Marruecos
 • País Prantilla:Geodatos Marruecus
Altol  
 • Media 116 m s. n. m.
Puebración (2024)  
 • Total 945101 hab.
Código postal 11000
Sitio web oficial
Rincón dela ciá vieja de Salé, colas sus típicas casas blancas
Rincón dela ciá vieja de Salé, colas sus típicas casas blancas
Puertu de Salé
Puertu de Salé

Salé (árabi سلا‎, Prantilla:Lang-fr) es una ciá de Marruecu assitiá ena costa atlántica, ena oriella norti dela desembocadura del ríu Bu Regreg, que la separa dela ciá de Rabat. Tien unus Prantilla:Formatnum abitantis (2014). Forma, junta con Rabat, la prefectura de Salé.

Fue nel su origen una fatoría romana llamá Sala Colonia. La ciá comu tal se fundó nel Prantilla:Siglo, quandu la tribu bereber delos Beni Ifren hizo della la su capital. Se desenvolvió endispués baxu los almohadis (Prantilla:Siglo) i los meriníes (Prantilla:Siglo), a mercé dela su posición estratégica ena ruta que unía Fez i Marrakech i a mercé del su puertu, principal puntu d’intercambiu marítimu entri Marruecu i Uropa. A mercé dela su gran mezquita, construía entri 1163 i 1184, i dela su madrasa o centru d’estudius islámicus, fue tamién unu delos centrus religiosus más importantis de Marruecu. En 1260 fue atacá i incendiá puna flota castellana de Alfonso X el Sabio, lo que propició la construcción duna muralla.

Piratería i escravitú

[adital | adital cóigu]

Al otru lau del ríu se topaba Salé la Nueva, tamién llamá Rabat, construía a prencepius del Prantilla:Siglo sobri un antiguu fortín o ribat. En 1605 recaló en Salé la banda del pirata anglo-otomanu Jack Ward, ondi ya s’assitiaban piratas inglesis u olandesis.[1] A partir de 1610 llegan a dambas dos ciais varius milis de refugiaus moriscus espulsaus d’España, lo que suponi un considerabli aumentu de puebración i d’atividá dela ciá. Estus llegarun en dos oleás: la primera, procedenti de Hornachos, cuyos abitantis eran encomenderus i tenían, por tantu, ciertus previlegius que les permitierun abandonal la península ibérica con parti delos sus bienis al hazel-lo voluntariamenti. Alos hornachegus siguierun otrus moriscus espulsaus sin bienis i sin onra que buscarun vengança nel bandolerismu marítimu o piratería; por ejemplu, las razias africanas del vranu de 1625 nel sul d’Inglaterra dierun 1,000 escravus inglesis, transportaus pa la su venta en Salé.[2] Mientris que los hornachegus se dedicarun a armal barcus, otrus moriscus formarun las sus primeras tripulacionis.

El crecimientu económicu fue tal que, endispués dela espansión de Rabat i la su unión con Salé, en 1627 Rabat i Salé se conviertin nuna repúbrica independienti, llamá Repúbrica delas Dos Oriellas, del Bu Regreg o, más sencillamenti, Repúbrica de Salé, dirigía por corsarius (los «piratas berberiscus» delas crónicas españolas) i dedicá fundamentalmenti ala piratería, lo que le valió el bombardeu duna flota española comandá por Tomás de Larraspuru en mayu de 1628 i duna francesa el 20 de juliu de 1629.[3] Endispués del asediu de Salé de 1660-1664, el rais Khadir Ghaïlan tomó Rabat, acabandu cola repúbrica, que quedó baxu la soberanía delos alauíes.[4]

La verdadera decadencia llegó quandu, en 1755, el llamau terramotu de Lisboa, cuyo epicentru se topaba ábati ala mesma distancia de Lisboa que de Rabat, causó un tsunami que desvió de manera permanenti el Bu Regreg, inutilizandu el puertu que, ata entoncis, se topaba assitiau de manera engeniosa dientru delas murallas. El principal puertu del reinu passó entoncis a Esauira (Mogador), anque Salé mantuviesi cierta atividá corsaria ata una fecha tan tardía comu 1829.

Protectorau francés

[adital | adital cóigu]

En 1912 s’establi el Protectorau Francés en Marruecu, con Rabat comu capital. La que ata entoncis era una ciá menor se convierti nuna gran ciá administrativa, i Salé queda un tantu relegá, anque se mantién comu centru coltural i religiosu frenti ala su vecina uropeizá. El puertu de Salé perdió toa la su importancia comercial, manteniéndo-si solu comu puertu pesqueru.

En 1957 s’inaguró el primer puenti que uni dambas dos ciais.

Atualmenti, Salé es una ciá pocu visitá polos turistis i que tien una puebración abondu más conservaora en comparación con Rabat. Estu últimu es, precisamenti, el su atrativu, ya que la convierti nun lugal típicamenti marroquín i con muchu menus influencia ocidental, lo que se pue comprobal ena su medina. El su monumentu más importanti es la Gran Mezquita.

La ciá no tien vida noturna i pa muchus es una ciá-dormitoriu de Rabat. Con tó, los sus cafés son un lugal agradabli pa compartil cola genti, siempri junta a un sabrosu té marroquín.

Palos aficionaus al fútbol, el equipu local es el Association Sportive Salé (ASS), que atualmenti compiti ena primera división del fútbol marroquín.

  Parámetrus climáticus medius de Salé 
Mes Heneru Hebreru Marçu Abril Mayu Juñu Juliu Abostu Setiembri Otubri Noviembri Diziembri Añal
Temp. más. media (°C) 16.0 16.1 18.2 20.6 22.4 25.5 26.9 27.5 24.8 21.8 19.7 17.3 21.4
Temp. mín. media (°C) 8.1 9.5 11.5 13.5 15.0 17.6 19.5 18.8 16.1 14.0 12.1 10.1 13.8
Lluvias (mm) 89 75 50 36 10 0 3 0 16 44 77 86 486
Dias de lluvias (≥ 1 mm) 12 9.5 6 5 2 0 0.5 0 3 7 10 11 66
Oras de sol 189 175 230 259 270 288 316 301 290 244 216 200 2978
[cita necesaria]

Ciais ermanás

[adital | adital cóigu]
Ciais ermanás
País
Ciá
Fecha d’ermanamientu
Escúu
Web dela ciá
Imagi dela ciá o lugaris cercanus
Prantilla:Geodatos Túnez Túnez
Ariana
1982[5]
Municipalité de l'Ariana (en francés)
Prantilla:Geodatos Portugal Portugal
Portalegre
1997[6]
Municipio de Portalegre (en portugués)
Prantilla:Geodatos México México
Tlaxcala de Xicohténcatl
1998[7]
Municipio de Tlaxcala (en español)
Prantilla:Geodatos Rusia Rusia
Sochi
2010[8]
Администрация города Сочи (en rusianu)
Prantilla:Geodatos Estados Unidos Estaus Uníus
Alexandria
2010[8]
City of Alexandria, Virginia (n’inglés)

Velaquí tamién

[adital | adital cóigu]

Referencias

[adital | adital cóigu]
  1. ↑ Leer, Miranda (24 de octubre de 2023). «The Life of the Pirate John Ward» (en inglés estadounidense). Consultado el 3 de diciembre de 2023.
  2. ↑ Prantilla:Cite book
  3. ↑ Figueras, Tomás García; Saint-Cyr, Carlos Rodríguez Joulia (1973). Larache: datos para su historia en el siglo XVII. Instituto de Estudios Africanos, Consejo Superior de Investigaciones Científicas. ISBN 978-84-500-6144-4. Consultado el 23 de junio de 2026.
  4. ↑ Yabiladi.com. «Ghailan, the restless warlord of northern Morocco». en.yabiladi.com (en inglés). Consultado el 3 de diciembre de 2023.
  5. ↑ «Jumelage entre Sale/Ariana». REMESS. Archivado desde el original el 5 de marzo de 2016. Consultado el 23 de enero de 2012.
  6. ↑ «Geminações de Cidades e Vilas». Associação Nacional de Municípios. Archivado desde el original el 15 de noviembri de 2009. Consultado el 15 de noviembri de 2009.
  7. ↑ «Maroc-Mexique: développer une coopération tous azimuts». Menara. Archivado desde el original el 12 de noviembri de 2013. Consultado el 23 de noviembri de 2004.
  8. 1 2 «Le Conseil communal de Salé approuve plusieurs accords de partenariat». Maghreb Arabe Presse (MAR). Archivado desde el original el 15/05/10. Consultado el 15/05/10.