Ir al contenido

Talasocracia

Dendi Güiquipeya
Mapa delos dominius dela Repúbrica de Venezia

La talasocracia (del griegu antiguu: θάλασσα, romanizau: Thalassa; griegu áticu: θάλαττα, romanizau comu Thalatta, trad. 'Mari', i del griegu κρατεῖν, romanizau comu kratein, lit. 'poel'; dandu griegu koiné: θαλασσοκρατία, romanizau: thalassokratia, lit. «poel marítimu»),[1] a vezis también imperiu marítimu, es un concetu geoestratégicu que si refieri a un estau cuyus dominius son prencipalmenti marítimus.[2] Las talasocracias tradicionalis rara vezi dominan el interiol, enclusu enos sus territorius d'origi. Ejemprus destu fuerun los estaus fenicius de Tiro, Sidón i Cartago, las repúbricas marítimas italianas de Venecia i Génova nel Mediterráneu, el Imperiu omaní d'Arabia, i los imperius de Srivijaya i Majapajit nel sudesti asiáticu marítimu. Las talasocracias puein distinguilsi assin delos imperius tradicionalis, enos que los territorius d'un estau, inque posiblimenti vinculaus prencipalmenti o únicamenti polas rutas marítimas, generalmenti s'estiendin azia el interiol del continenti[3][4] pa formal una telurocracia («egemonía basá ena tierra»).[5]

El términu talasocracia también puei referilsi simplimenti ala supremacía naval, ya sea en sentíu milital o comercial. Los antiguus griegus gastarun pol primera vezi la palabra talasocracia pa referilsi a civilizacionis comu la civilización minoica sobri las costas del mari Egeu, gracias ala magnitú dela su flota de pequeñas embarcacionis comercialis que también si gastaban pa transportal guerrerus.[6] Heródoto distinguió el poel marítimu del terrestri i palró dela necesiá de contrarrestal la talasocracia fenicia desenvolviendu un «imperiu marítimu» griegu.[7]

La su realización i construción ideológica si denomina a vezis maritimismu (cf. pluricontinentalismo o atlantismo), en contraposición al continentalismu (cf. eurasiatismo).

Descrición

[adital | adital cóigu]

Siguiendu l'ejemplu estoricu ena llamá Edá Antigua uropea fue la redi de colonias delos fenicios, nu un típicu imperiu, sinu un conjuntu de ciais unías pol rutas marítimas que ábati penetraba nel interiol, enclusu nel casu delas metrópolis (las ciais de Tiro, Sidón i Biblos i la colonia nortiafricana Cartago, establecía comu metrópolis púnica dominanti tras la pérdida d'independencia d'aquellas). También puei denominalsi talasocracia al denominau imperiu ateniesi del sigru V a. C. La emportancia del control del mari Mediterráneu pal Imperio romano era decisiva (comu testimonia la su denominación de Mare Nostrum), inque esencialmenti era un imperiu de basi territorial. Nostanti el desafío implicau pol gran desenvolvimiento de Cartago i la su preeminencia naval (primera vezi que poemus palral propiamenti de "navis de guerra") obrigó a Roma a hazelsi d'una marina quandu los cartaginesis los desafiarun ena península ibérica i luegu ena propia Italia.

Ena Edad Media surgierun los ejemprus delas ciais-estau marineras, comu la repúbrica de Venecia, la repúbrica de Ragusa o la repúbrica de Génova, también nel Mediterráneu; i las ciais dela Hansa, nel mari Bálticu i el mari del Norti.

Ena Edad Moderna si puei califical comu talasocracia al Imperiu neerlandés.

Ena Edad Contemporánea el Imperiu británicu ejerció el dominiu delos maris ata la Segunda Guerra Mundial. La británica á síu considerá la mayol talasocracia global dela estoria.[8] Los demás imperius colonialis propius dela época del imperialismo (segunda metá del sigru XIX i primera metá del sigru XX), que prencipiarun comu emporius comercialis, fuerun adquiriendu vastus territorius nel interiol (Imperiu francés, Imperiu belga, etc.). El dominiu del Pacíficu fue disputau pol Japón i los Estaus Uníus enas guerras mundialis, con predominiu del segundu autol, inque la diversificación posteriol de recursus i meyus impii que si puea palral de "talasocracia" nesti casu.

Lista d'ejemplus

[adital | adital cóigu]
Puebrus austronesius
Principalis rutas delos imperius español i portugués

Referencias

[adital | adital cóigu]
  1. DLE|talasocracia
  2. cite book|last1=Alpers|first1=Edward A.|title=The Indian Ocean in World History|url=https://books.google.com/books?id=BXNBAQAAQBAJ%7Cseries=New Oxford World History|publisher=Oxford University Press|date=2013|page=80|isbn=978-0199929948|access-date=2016-02-06|quote=Portugal's was in every sense a seaborne empire or thalassocracy.
  3. cite book|author1=P. M. Holt|author2=Ann K. S. Lambton|author3=Bernard Lewis|title=The Cambridge History of Islam|url=https://books.google.com/books?id=y99jTbxNbSAC&pg=PA129%7Cyear=1977%7Cpublisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-29137-8|pages=129–
  4. cite book|author1=Barbara Watson Andaya|author2=Leonard Y. Andaya|title=A History of Early Modern Southeast Asia, 1400–1830|url=https://books.google.com/books?id=0Rh2BgAAQBAJ&pg=PA159%7Cdate=2015%7Cpublisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-88992-6|pages=159–
  5. cite book|editor1-last=Lukic|editor1-first=Rénéo|editor2-last=Brint|editor2-first=Michael|title=Culture, politics, and nationalism in the age of globalization|url=https://books.google.com/books?id=swKFAAAAMAAJ%7Cpublisher=Ashgate%7Cdate=2001%7Cpage=103%7Cisbn=978-0754614364%7Caccess-date=2015-10-12
  6. D. Abulafia, "Thalassocracies", in P. Horden – S. Kinoshita (eds.), A Companion to Mediterranean History, Oxford, 2014, pp. 139–153, here 139–140.
  7. A. Momigliano, "Sea-Power in Greek Thought", The Classical Review, May 1944, 1–7.
  8. cita libro|apellido=Headrick|nombre=Daniel R.|título=Los instrumentos del imperio|año=1981|editorial=Alianza Editorial|página=154|isbn=84-206-2599-X

Atijus esternus

[adital | adital cóigu]

El comerciu duranti los Tolomeus. Talasocracia lágida